Czym jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest spółką kapitałową, podmiotem posiadającym osobowość prawną, regulowaną w art. 151-300 kodeksu spółek handlowych (dalej ksh). Tak jak spółka jawna jest podstawową forma spółek osobowych, tak spółka z o.o. jest podstawową formą spółek kapitałowych. Czy wiesz jakie są wady i zalety spółki z o.o.?
Powstanie i rejestracja spółki z o.o.
Założenie spółki z o.o. nie jest wbrew pozorom trudne, Spółka z o.o. może być utworzona przez jedną albo więcej osób w każdym celu, które dopuszcza prawo. Najczęściej tym celem jest prowadzenie działalności gospodarczej. Spółka z o.o. nie może być zawiązana wyłącznie przez inną jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Wystarczy jednak że dojdzie inny wspólnik i już taka spółka może powstać. Spółka z o.o. paradoksalnie może być jednoosobowa. Wtedy jedyny wspólnik spółki wykonuje wszystkie uprawnienia przysługujące gromadzeniu wspólników – tak jakby obraduje sam ze sobą.
Umowa spółki z o.o.
Umowa spółki z o.o. powinna być zawarta w formie aktu notarialnego a jej obowiązkowe elementy to:
1) firma i siedziba spółki;
2) przedmiot działalności spółki;
3) wysokość kapitału zakładowego;
4) określenie czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział;
5) liczba i wartość nominalna udziałów objętych przez poszczególnych wspólników;
6) czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony.
Umowa spółki w S24
Od wymogu zawarcia umowy spółki z o.o. w formie aktu notarialnego istnieje jednak wyjątek – może być zawarta w S24 – systemie teleinformatycznym, w którym udostępniony jest wzorzec umowy. Po wprowadzeniu wszystkich wymaganych danych – umowę podpisuje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym. Założenie spółki w ten sposób jest szybkie i dość łatwe, a koszty założenia spółki stosunkowo niewielkie.
Firma i siedziba spółki z o.o.
Firma (czyli nazwa) spółki może być wybrana dowolnie. Powinna jednak zawierać oznaczenie „spółka z ograniczoną odpowiedzialnością”. Dopuszczalne jest stosowanie skrótu spółka z o.o. a także sp. z o.o.
Powstanie spółki z o.o.
Aby uznać, że spółka powstała, muszą być spełnione następujące warunki:
1) zawarcie umowy spółki;
2) wniesienie przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego, a w razie objęcia udziału za cenę wyższą od wartości nominalnej, także wniesienia nadwyżki, z uwzględnieniem art. 158 § 11;
3) powołanie zarządu;
4) ustanowienie rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, jeżeli wymaga tego ustawa lub umowa spółki;
5) dokonanie wpisu do rejestru.
Z chwilą zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powstaje spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji. Stan taki trwa do momentu zarejestrowania spółki. Spółka w organizacji jest tzw. ułomną osobą prawną.
Kapitał zakładowy spółki z o.o.
Minimalny kapitał zakładowy spółki z o.o. wynosi 5000 zł, natomiast wartość udziału nie może być niższa niż 50 zł. W praktyce spotyka się wiele spółek, gdzie wspólnicy mają właśnie 100 udziałów o wartości 50 zł każdy, co daje łącznie 5000 zł. Jeżeli wspólnik może mieć więcej niż jeden udział – wszystkie udziały powinny być równe i niepodzielne.
Odpowiedzialność wspólników sp. z o.o.
Wspólnicy sp. z o.o. nie ponoszą odpowiedzialności za długi spółki. Dzięki temu spółka ta jest tak popularna. Teoretycznie „jedyne” co możesz stracić to kapitał zakładowy wniesiony do spółki i oczywiście majątek spółki. Jednak nikt nie będzie miał roszczeń do Twojego majątku osobistego. Wspólnicy w spółce z o.o. nie odpowiadają także za składanie sprawozdań. To kto w takim razie odpowiada za zobowiązania spółki? Kto odpowiada karnie za niezłożenie odpowiednich dokumentów w terminie, np. sprawozdań finansowych? Co do zasady zarząd spółki. Ogólnie o organach spółki przeczytasz poniżej. Natomiast szczegółowo o odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeczytasz w poniższym artykule:
Odpowiedzialność członka zarządu spółki z o.o.
Organy spółki z o.o.
Każda spółka posiada co najmniej dwa organy – zgromadzenie wspólników oraz zarząd. Dodatkowo organem spółki może być rada nadzorcza lub komisja rewizyjna.
Zarząd
Zarząd jest bardzo ważnym organem sp. z o.o. Prowadzi jej sprawy oraz reprezentuje spółkę. Zarząd może być jednoosobowy lub wieloosobowy. Do zarządu może być powołany praktycznie każdy. Może to być wspólnik, a może być osoba zupełnie niezwiązana ze spółką. Członkowie zarządu przeważnie powoływani się uchwałą wspólników.
Więcej o członkach zarządu, ich uprawnieniach, odpowiedzialności, wyborze i odwołaniu przeczytasz tutaj:
Członek zarządu spółki z o.o. – uprawnienia, wybór, odwołanie i odpowiedzialność.
Nadzór nad spółką – rada nadzorcza oraz komisja rewizyjna
Każdy ze wspólników ma prawo do nadzoru nad spółką. W tym celu może on przeglądać księgi i dokumenty spółki, sporządzać bilans dla swego użytku lub żądać wyjaśnień od zarządu. Ponadto w umowie spółki można ustanowić radę nadzorczą lub komisję rewizyjną. W spółkach z wysokim kapitałem jeden z tych organów jest obligatoryjny.
Rada nadzorcza składa się co najmniej z 3 członków i sprawuje stały nadzór nad szeroko rozumianą działalnością spółki.
Komisja rewizyjna natomiast zajmuje się oceną sprawozdań i wniosków zarządu dotyczących podziału zysku lub pokrycia straty, sporządza i składa zgromadzeniu wspólników coroczne pisemne sprawozdanie z wyników tej oceny.
Więcej o nadzorze nad spółką, zadaniach rady nadzorczej oraz komisji rewizyjnej przeczytasz poniżej:
Nadzór w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.
Zgromadzenie wspólników – organ uchwałodawczy
Organem uchwałodawczym w spółce z o.o. jest zgromadzenie wspólników. To ono podejmuje uchwały, decydując o najważniejszych sprawach w spółce. Art. 228 ksh stanowi jakie czynności wymagają uchwały wspólników. Są to m.in.:
1) rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu z działalności spółki, sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy oraz udzielenie absolutorium członkom organów spółki z wykonania przez nich obowiązków;
2) postanowienie dotyczące roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przy zawiązaniu spółki lub sprawowaniu zarządu albo nadzoru;
3) zbycie i wydzierżawienie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienie na nich ograniczonego prawa rzeczowego;
4) nabycie i zbycie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej;
5) zwrot dopłat.
Wspólnicy mogą zbierać się na zgromadzeniach zwyczajnych lub nadzwyczajnych. Zgromadzenie zwyczajne odbywa się raz w roku, w terminie do sześciu miesięcy po upływie każdego roku obrotowego. Na takim zgromadzeniu wspólnicy powinni:
1) rozpatrzyć i zatwierdzić sprawozdanie zarządu z działalności spółki oraz sprawozdania finansowe za ubiegły rok obrotowy;
2) powziąć uchwały o podziale zysku albo pokryciu straty,
3) udzielić członkom organów spółki absolutorium z wykonania przez nich obowiązków.
Poza zwyczajnym zgromadzeniem można zwołać nadzwyczajne zgromadzenie wspólników. Wystarczy, że osoby uprawnione uznają to za wskazane. Teoretycznie zgromadzenie wspólników powinno być zwołane zgodnie z procedurą, najczęściej przez zarząd. Jednakże art. 240 ksh stanowi: Uchwały można powziąć pomimo braku formalnego zwołania zgromadzenia wspólników, jeżeli cały kapitał zakładowy jest reprezentowany, a nikt z obecnych nie zgłosił sprzeciwu dotyczącego odbycia zgromadzenia lub wniesienia poszczególnych spraw do porządku obrad. Zgodnie z jego brzmieniem nie jest konieczne oficjalne zwołanie zgromadzenia wspólników. Jest to przepis często wykorzystywany np. przy szybkim odwoływaniu członków zarządu.
Rozwiązanie spółki z o.o.
Przyczyny rozwiązania spółki zazwyczaj określa umowa spółki. Ponadto rozwiązanie spółki powoduje uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki albo o przeniesieniu siedziby spółki za granicę, stwierdzona protokołem sporządzonym przez notariusza, chyba że przeniesienie siedziby ma nastąpić do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa-strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, a prawo tego państwa to dopuszcza.
Spółka ulega rozwiązaniu także w przypadku ogłoszenia upadłości.
Rozwiązanie spółki z o.o. może zostać także orzeczone przez sąd na żądanie wspólnika lub członka organu spółki, jeżeli osiągnięcie celu spółki stało się niemożliwe albo jeżeli zaszły inne ważne przyczyny wywołane stosunkami spółki. Powodem może być np. brak zgody między wspólnikami lub brak kontaktu z jednym ze wspólników.
Rozwiązanie spółki nie następuje automatycznie – spółka ulega rozwiązaniu dopiero po przeprowadzeniu likwidacji, z chwilą wykreślenia spółki z krajowego rejestru sądowego.
Podsumowanie
W niniejszym artykule przeczytałeś informacje ogólne o spółce. Zapraszamy do zapoznania się z innymi artykułami szczegółowymi na temat spółki z o.o. Po wnikliwej analizie całej serii artykułów o spółce z o.o. dowiesz się jakie są zalety i wady spółki z o.o.
