Mogłoby się wydawać, że uzyskanie korzystnego wyroku, w którym sąd zasądzi na naszą rzecz alimenty jest sukcesem i można otwierać szampana. Niestety nie tak szybko. O ile sprawa jest dość prosta w przypadku dłużnika alimentacyjnego, który zamieszkuje w Polsce – idziemy wtedy do komornika, który prowadzi egzekucję i albo ściąga pieniądze bo ma z czego albo nie ściąga bo dłużnik alimentacyjny jest goły i wesoły (lecz wtedy może odpowiadać karnie za uchylanie się od płacenia alimentów i już nie będzie taki wesoły) – o tyle sprawa się komplikuje, kiedy dłużnik mieszka za granicą. Wtedy musimy się zastanowić, czy chcemy sami się męczyć z dochodzeniem swoich roszczeń czy chcemy skorzystać z pomocy prawnika. Można próbować o własnych siłach składać wnioski do sądów. W tym obszarze jest o tyle prosto, że z reguły każdy sąd okręgowy ma na swojej stronie opisaną procedurę, a nawet można złożyć wniosek z prośbą o pomoc w wypełnieniu wniosku. Skorzystanie z pomocy prawnika jest z pewnością bardziej kosztowne, lecz pozwala zaoszczędzić wiele nerwów.
Egzekucja alimentów od dłużnika mieszkającego za granicą zależy przede wszystkim od tego w jakim kraju przebywa. Będą wtedy miały zastosowanie różne podstawy prawne, różne tryby. Mogą to być rozporządzenia unijne, konwencje międzynarodowe, umowy między państwami. Niniejszy artykuł przybliży Ci jakie tryby stosować do dłużników alimentacyjnych w poszczególnych państwach.
Alimenty dochodzone od osoby zamieszkującej kraj Unii Europejskiej
Do dłużników alimentacyjnych, którzy zamieszkują kraje Unii Europejskiej (Austria, Belgia, Bułgaria, Czechy, Cypr, Estonia, Francja, Finlandia, Hiszpania, Holandia, Grecja, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Niemcy, Malta, Rumunia, Portugalia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Włochy) – stosować należy rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych.
W tym trybie jeżeli znamy adres dłużnika – składamy podanie o przyjęcie wniosku do prezesa konkretnego sądu okręgowego (tego właściwego z uwagi na miejsce zamieszkania dla wierzyciela alimentacyjnego – uprawnionego do otrzymania alimentów). Do podania należy przede wszystkim dołączyć wniosek wierzyciela – czyli należy wypełnić formularz, który znajduje się w załączniku VI rozporządzenia nr 4/2009 (link do rozporządzenia w wielu językach na końcu artykułu). Taki formularz trzeba wypełnić w 2 wersjach językowych – w polskiej oraz w wersji językowej tego kraju, w którym przebywa dłużnik. Wypełniamy tylko część B wniosku, resztę wypełni sąd.
Do wniosku koniecznie trzeba dołączyć odpis wyroku/ugody zasądzającego alimenty z poświadczeniem prawomocności i wykonalności oraz wyciąg z tego orzeczenia w języku polskim a także w języku urzędowym kraju, w którym przebywa dłużnik (załącznik I lub II rozporządzenia). O te dokumenty należy zawnioskować do sądu, w którym zapadło orzeczenie. Możemy także spróbować złożyć wniosek do sądu okręgowego, żeby to sąd okręgowy zwrócił się do odpowiedniego sądu, lecz nie ma gwarancji, że taki zabieg przejdzie – sąd okręgowy może wezwać do uzupełnienia braków formalnych a później zwrócić wniosek, jeżeli ich nie uzupełnimy.
Kolejnym dokumentem jaki należy złożyć to szczegółowy wykaz zobowiązań alimentacyjnych, z rozbiciem na lata i miesiące. Dostępne są różne przykładowe tabele czy formularze do takiego wykazu – dostępne na stronach sądów lub innych organizacji – przykładowe w linkach na końcu artykułu.
Do wniosku trzeba załączyć odpis aktu urodzenia dziecka – wierzyciela alimentacyjnego – w wersji wielojęzycznej. Nie wystarczy zatem akt urodzenia w języku polskim. Jeżeli dziecko się uczy – należy załączyć także zaświadczenie o kontynuowaniu nauki.
Należy także pamiętać, że dla dziecka, które ukończyło 18 lat – rodzic przestaje być przedstawicielem ustawowym – dziecko musi zatem złożyć taki wniosek w imieniu własnym. Może oczywiście udzielić pełnomocnictwa, ale wtedy udziela je w imieniu własnym.
Nieco inną drogę należy obrać, jeżeli nie znamy adresu dłużnika alimentacyjnego – wtedy należy złożyć wniosek o poszukiwanie zobowiązanego wraz z odpisem wyroku i w/w wyciągami, a także wykaz zaległości alimentacyjnych. Jak podaje Sąd Okręgowy w Warszawie – w Unii Europejskiej czas oczekiwania na odpowiedź to średnio 2 miesiące. W praktyce zapewne dłużej.
Jak widać trochę dokumentów jest do wypełnienia. Uważny czytelnik poprzegląda strony różnych sądów, poczyta rozporządzenie, wyciągnie wnioski i złoży odpowiedni wniosek z formularzami. Natomiast jeśli drogi czytelniku nie chcesz samemu prowadzić tej sprawy – zdaj się na nas.
Państwa: Algieria, Argentyna, Australia, Barbados, Białoruś, Bośnia i Hercegowina, Brazylia, Burkina Faso, Chile, Czarnogóra, Ekwador, Filipiny, Gwatemala, Haiti, Izrael, Kazachstan, Kirgistan, Kolumbia, Macedonia, Maroko, Meksyk, Mołdawia, Monako, Niger, Nowa Zelandia, Pakistan, Republika Środkowo – Afrykańska, Serbia, Seszele, Sri Lanka, Surinam, Szwajcaria, Tajwan, Turcja, Urugwaj, Watykan, Zielony Przylądek
Dochodzenie alimentów od dłużników zamieszkałych w powyższych państwach jest w zasadzie analogiczne do tego opisanego powyżej. Tryb ten różni się formularzami wniosków oraz załącznikami do wniosków. Dochodzenie alimentów następuje w trybie Konwencji o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych za granicą, sporządzoną w Nowym Jorku dnia 20 czerwca 1956 r. (dalej zwaną konwencją nowojorską).
Jakie dokumenty należy posiadać, aby rozpocząć egzekucję przeciwko dłużnikowi w trybie konwencji nowojorskiej, najlepiej przedstawia Sąd Okręgowy w Gdańsku na swojej stronie internetowej, a powyższe uregulowane jest przede wszystkim w artykule 3 konwencji nowojorskiej (https://gdansk.so.gov.pl/konwencja-nowojorska-wymagane-dokumenty-i-formularze,new,mg,266,315,406.html,94) – są to:
- podanie wierzyciela o przyjęcie wniosku,
- odpis prawomocnego wyroku/postanowienia/ugody sądowej wraz ze stosownymi dokumentami (o ww. dokumenty należy zwrócić się do Sądu, który wydał orzeczenie),
- wniosek w sprawie uzyskania świadczeń alimentacyjnych,
- pełnomocnictwo upoważniające organ zagraniczny do prowadzenia egzekucji świadczeń alimentacyjnych (podpisane przez wierzyciela w obecności notariusza),
- szczegółowy wykaz zaległości alimentacyjnych (sporządzony własnoręcznie przez wierzyciela),
- informacja dotycząca konta bankowego (nazwę, adres banku, numer konta, numery SWIFT – BIC i IBAN),
- oryginał zupełnego odpisu aktu urodzenia dziecka (gdy dziecko pochodzi ze związku pozamałżeńskiego),
- oryginał skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka w wersji wielojęzycznej (gdy dziecko pochodzi ze związku małżeńskiego),
- zaświadczenie o kontynuowaniu nauki po 16. roku życia,
- podpisane fotografie wierzyciela i dłużnika (brak fotografii dłużnika nie wstrzymuje procedury).
Złożenie takiego wniosku w trybie tej konwencji również nie należy do najłatwiejszych, ale przy odrobinie zaangażowania – jest to możliwe do samodzielnego złożenia. Jednakże, jeśli będziesz w potrzebie, z chęcią udzielimy pomocy.
Przeczytaj także:
Jak wyegzekwować alimenty od osób zamieszkałych USA i Wielkiej Brytanii?
Źródła i przydatne strony:
- https://e-justice.europa.eu/content_maintenance_obligations-355-pl.do
- https://gdansk.so.gov.pl/rozporzadzenie-rady-we-42009-wymagane-dokumenty-i-formularze,new,mg,266,315,406.html,92
- https://gdansk.so.gov.pl/konwencja-nowojorska-wymagane-dokumenty-i-formularze,new,mg,266,315,406.html,94
- https://gliwice.so.gov.pl/alimenty-zagraniczne,m,mg,70,215
- https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32009R0004
- https://bip.warszawa.so.gov.pl/artykuly/220/poszukiwanie-dluznika
- https://bip.warszawa.so.gov.pl/uploads/files/migration/sow/Informacje/Egzekucja%20alimentow/Konwencja%20Nowojorska%20-pl%20-pelny%20tekst.pdf
- https://bip.warszawa.so.gov.pl/artykuly/216/stany-zjednoczone
