Do kiedy trzeba płacić alimenty na dorosłe dziecko? 

Rodzice obciążeni obowiązkiem alimentacyjnym zastanawiają się do kiedy będą musieli płacić zasądzone alimenty. Czy jeżeli dziecko uzyska pełnoletniość – czy nadal musimy łożyć na jego utrzymanie? Odpowiedź na to pytanie niestety nie jest jednoznaczna. Dlaczego? Dowiesz się w poniższym artykule. 

Obowiązek alimentacyjny – czy trwa nadal po ukończeniu przez dziecko 18 roku życia?

Obowiązek alimentacyjny w stosunku do dziecka trwa do momentu, w którym dziecko nie jest się w stanie samodzielnie utrzymać. Regulują go artykuły od 128 do 144 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Szerzej o obowiązku alimentacyjnym przeczytasz tutaj:

Obowiązek alimentacyjny – czyli kiedy i od kogo możemy domagać się alimentów? 

Szczegółowo o obowiązku alimentacyjnym wobec dzieci przeczytasz natomiast w art. 133 §1 kro, który brzmi: Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

Wynika z niego, że nie ma sztywno ustalonej granicy wieku. Kluczem do ustalenia momentu kiedy wygasa obowiązek alimentacyjny jest ustalenie granicy czasowej między „dziecko nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać” a samodzielnością dziecka. W każdym przypadku będzie to inna granica, zależna od indywidualnych preferencji i zachowań dziecka, a także sytuacji majątkowej rodziców. Powszechny jest pogląd, że trzeba płacić alimenty do 26 roku życia. Nie jest to do końca słuszne stwierdzenie, aczkolwiek obowiązek alimentacyjny do 26 roku życia utarł się dlatego, że w tym wieku często kończy się studia – wtedy z założenia dziecko jest już samodzielne. Zatem w większości przypadków będzie to prawda, co nie znaczy, że nie można uchylić obowiązku alimentacyjnego w wieku 18 lat.

Możesz znaleźć w Internecie poglądy, że nawet rozpoczęcie drugiego kierunku studiów może być powodem do płacenia alimentów, „bo dziecko nadal się uczy”. Jednakże to już zakrawa o granice absurdu, i bardzo ciężko będzie znaleźć sędziego, który zasądzi alimenty na „28 letnie dziecko”. 

Jak słusznie skonstatował Sąd Rejonowy w Chełmnie w wyroku z dnia 18 marca 2020 r. w sprawie o syn. akt III RC 17/19: Obowiązek alimentacyjny rodziców trwa, więc do chwili osiągnięcia przez dziecko zdolności do samodzielnego utrzymywania się, co stanowi jedyne kryterium, od którego zależy trwanie bądź ustanie tego obowiązku. W konsekwencji, dziecko, które osiągnęło pełnoletność á liminé nie traci uprawnień do alimentów nawet, jeżeli zdobyło także wykształcenie umożliwiające podjęcie pracy zawodowej, ale pod warunkiem, że podejmuje starania o kontynuowanie nauki, przejawiające się w realnych, a nie jedynie deklarowanych lub pozornych działaniach zmierzających do zdobycia wyższych kwalifikacji lub wykształcenia. Zaniechanie, więc realnych starań o podjęcie studiów przez pełnoletnie dziecko, wyklucza przedłużenie uprawnienia alimentacyjnego, oczywiście z zastrzeżeniem, że nie znajduje się w niedostatku.

Kiedy możesz przestać płacić alimenty na dziecko?

Warty uwagi jest także art. 133 § 3 kro, który brzmi: Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się. Zatem prawdopodobnie nie będziesz musiał płacić alimentów na dziecko, jeżeli dorosłe dziecko nie będzie wykazywało żadnej chęci usamodzielnienia się. Rzecz jasna obowiązek ten nie wygasa automatycznie. Obowiązuje tak długo, aż sąd nie uchyli zasądzonych alimentów. W tym celu musisz napisać pozew o uchylenie (lub obniżenie) alimentów i dobrze go uzasadnić. Dopiero po prawomocnym wyroku będziesz mógł zaprzestać płacenia alimentów.

Inną sytuacją będzie spełnienie warunku określonego we wspomnianym powyżej art. 133 §1 kro – chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Są sytuacje, w których dziecko dziedziczy majątek np. po rodzinie. Jeżeli ten majątek będzie wystarczający do utrzymania się dziecka – obowiązek alimentacyjny rodziców względem dziecka zostanie wyłączony.

Chcesz przeczytać więcej o tym jak wytoczyć powództwo przeciwko dorosłemu dziecku o uchylenie alimentów? Przeczytaj ten artykuł: Uchylenie obowiązku alimentacyjnego na dorosłe dziecko, czyli jak przestać płacić alimenty

Alimenty na dorosłe dziecko – przykłady

Rozważmy zatem kilka przykładów.

1. Dziecko, które ukończyło 23 lata, uczy się (studiuje), ma dobre wyniki w nauce, ale nie pracuje, tłumacząc to tym, że się uczy – czy należą się alimenty? Z reguły tak – jeżeli dziecko faktycznie ogranicza pracę i zajęcia dodatkowe na rzecz nauki, i to mu wychodzi – nie ma żadnych podstaw do uchylenia obowiązku alimentacyjnego.
2. Dziecko, które ukończyło 20 lat, co prawda studiuje, ale z trudem zalicza kolejne egzaminy, korzysta przy tym z życia często imprezując i wydaje na przyjemności wszystkie pieniądze jakie dostaje od rodziców – takie zachowanie może być uznane za podstawę do uchylenia obowiązku alimentacyjnego.
3. Dziecko ukończyło 21 lat, ma zawód, pracuje w zawodzie, nie uczy się – taka osoba zapewne nie będzie miała prawa do świadczeń alimentacyjnych od rodziców, ponieważ jest już samodzielna.

Jakie należy płacić alimenty na pełnoletnie dziecko?

Alimenty po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności są ustalane w podobny sposób jak alimenty na małoletnie dziecko. Liczą się zarówno uzasadnione potrzeby uprawnionego jak i możliwości zarobkowe i finansowe ojca czy matki. Z pewnością można tutaj podnosić różne argumenty za obniżeniem alimentów po osiągnięciu przez uprawnionego18 lat. Przede wszystkim duża część studentów dorabia sobie poza zajęciami – zajęcia nie odbywają się codziennie po 10 godzin – między nimi jest dość sporo czasu na dorywcze prace.  Jednakże nie możesz zrobić tego uznaniowo, wszystko musi być ustalone przez właściwy sąd w procesie cywilnym.

Podsumowanie

Tak jak przeczytałeś powyżej – kwestia czy musisz płacić alimenty na dorosłe dziecko nie jest taka jednoznaczna jak niektórym mogłoby się wydawać. Dopóki dziecko nie jest samodzielne – obowiązek płacenia alimentów obciąża rodziców. Od tego obowiązku może Cię zwolnić co do zasady jedynie sąd w prawomocnym wyroku. Powinieneś zatem albo dogadać się ze swoim potomkiem, a jeżeli jest to niemożliwe z jakiejkolwiek przyczyny – zadbaj o rozpatrzenie sprawy przez sąd. Pod żadnym pozorem nie przestawaj uiszczać alimentów samodzielnie, bo możesz spotkać się z egzekucją komorniczą a także postepowaniem karnym.